په‌یوه‌ندیپه‌رتووکخانه‌رۆشنبیرییلینکئه‌رشیفنووسه‌رانده‌سپێک

١٦\١١\٢٠٢٤

    چۆڕاوگەی چێژ!

دارا خونچە

پێشکەشە بەو کەسانەی رۆمانی ''کۆشان و چۆڕاوگەی چێژ''

چێژوچەشەیەکیان پێدەبەخشی و سوودەکیان پیدەگەیەنی.

 

ئەو دەمانەی چەپک چەپک

‎تیشکی زەردەی خۆرەتاوێ

‎         پژ پژ وەسەر قژی بژی سنەوبەرێ ١، ٢، ٣

‎               ورشەیان دێ و شەپۆلدەدەن؛

‎      - خامۆشییەکان

      نسێ و نزارە سەختەکان

      سایە و سێبەرە ساختەکان

‎           کۆی کرۆکی کۆرەوەریی دادەوەرن! ٤، ٥

‎      - رۆشناییەكان

‎     ئەندێشە و سۆز.. چۆڕاوی چێژ

     میهرەوانیی.. هەرچی دەیبێژنێ جوانییە ٦، ٧

‎                     وێڕای واران دادەوارن! ٨، ٩

‎           ئیدی ئەڤین سەربەست سەروەر

‎           سەرسام سەرمەست سەرسەوزەبی!

‎ئەو دەمانەی

‎سۆژ و مەژییم دەگژگژێ ١٠، ١١، ١٢

‎          خۆم لە کۆشان وەردەپێچم

               دەکەومەبەر چۆڕاوگەی چێژ؛

‎       ئەستێركێ وەتۆ لە نۆژەن دەژیێنمەوە ١٣، ١٤

‎       یارۆیانم دەریا ئاسا لە دوڕیدا ١٥

‎       وە ئارامیی و ئاسوودەیی ١٦

‎             وە دوا ترۆپکی بەرزایی

‎                چێژوچەشەی خۆیان دەگەن..

‎       جا ئەمن وەم.. بەو تەرزە هەم

‎       چون ئەز خزمی پڕ نێزیكی هۆنراوەمە ١٧

‎               جارناجارێش رێك وەك ئەوم

                           یان هەر هەوم! ١٨

ئەز دەكۆشم و تێكۆشەرم

    نانی نایابتر.. ناوی ناودارتر

              باری لەبارتر.. ژیانی باڵاتر..

      هیچ هیچی چاک و چێترم ١٩

         لە ئی یارۆ و یاوەرانم ٢٠

                  لە ئی هاوڕێ و هاوەڵانم

                              گەرەک نییە..

      ئەز دەکۆشم و تێکۆشەرم

      لێ هەرگیز خۆم

‎      لەبەر شەپۆلی چۆڕاوگەی چێژ لانادەم!

___________________________________________________

١- پژ: پرژۆڵ و سەری چرۆی دارودرەختان.

٢- وەسەر: بەسەر.

٣- بژ: پەرشوبڵاو، گڤ. گروازە، ئاڵۆز.

٤- کرۆک: ناخ، نێو، نێوەرۆک، کاکڵە.

٥- کۆرەوەریی: کوێرەوەریی.

٦- میهرەوانیی: میرەبانیی، سۆز و خۆشەویستیی، دڵنەوایی، دڵنەرمیی، بەزەیی.

٧- دەیبێژنێ: پێیدەڵێن.

٨- واران: باران.

٩- دادەوارن: دادەبارن.

١٠- سۆژ: سۆز.

١١- مەژیی: مێشک، مۆخ، بیر.

١٢- دەگژگژێ: چاوگێڕانی خێرا، دنەدان، هاندان، جوولاندن، کۆشان، تەکاندان.

١٣- ئەستێرک: ئەستێر، ئەستێرکە، ئەستێڵ، گۆم، گۆل.

١٤- وەتۆ: وەها، ئەوها، ئاوا، ئەوهالە، ئاوەها، وەسا، ولۆ، ئیوها.

١٥- دوڕ:  هندوڕ ناو، نێو، ناخ، قۆڵایی زۆری هەر تشتەک.

١٦- وە: بە.

١٧- وەم: ئەوهام، ئاوام.

١٨- چون: چونکە، لەبەرئەوەی.

١٩- هەوم: ئەوەم کە ئاخافتنی لەبارەوە دەکرێ، لە بەکارهێنانی دەگەڵ راناوە کەسییەکانی دیکە دەبتە (هەوین، هەوی، هەون، هەوە، هەون).

٢٠- چێتر: چاکتر، باشتر.

٢١- ئی: هی.

 

تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ - لەندەن

ماڵپه‌ڕی دارا خونچە

 

 

 

 

په‌یوه‌ندیپه‌رتووکخانه‌رۆشنبیرییلینکئه‌رشیفنووسه‌رانده‌سپێک