٦\٧\٢٠٢٦

کۆمپانیای فرۆشتنی بەهەشت بە خوێندکارە کچەکانی.

 چاودیرێک        

هەندێک ڕووداو هەن کە مرۆڤی زیندوو ناچار دەکەن دووبارە لە خۆی بڕوانێتەوە و بیر بکاتەوە، هەندێکی تریشیان وادەکەن لە سەرووی بیرکردنەوەوە، مرۆڤی خاوەن ویژدان و ڕووناکبیر ناچار دەکەن پڕ بە گەرووی هاوار بکات. کەیسی د. عەبدولەتیف ئەحمەد، ئەو مامۆستایەی سێ دەیە لەسەر کورسیی زانکۆ دانیشت و زانستە ئیسلامییەکانی بە چەندین نەوەی خوێندکار وتەوە، لەو ڕووداوانەیە کە مرۆڤ دەبێت چاوی لێ داخات و بۆ چرکەیەکیش بێت نیشتیمان، بەها، ئایین و شەرەفی مرۆڤایەتی لە یەک بازنەدا کۆبکاتەوە، بۆ ئەوەی بپرسێت: ئێمە چۆن گەیشتووینەتە ئەم ڕاددەیە کە بەرگەی بینینی ئەم هەموو ڕەشییە بگرین و هەر بەردەوامیش بین لە ژیانی خۆماندا؟

بوونەوەرێک بۆ ماوەیەکی درێژ لە کوردستاندا وەک دکتۆر، شێخ، زانا و ڕەمزی سەلەفییەت ناسێندرابوو، یەکێک بوو لەو کەسانەی خەڵکی ژن و کچەکانی خۆیانیان بۆ دەبرد تا فێری پاکی، ئەخلاق و ئایین ببن، چونکە وا دادەنرا ئەم مەخلوقە پاراستن و بەرەکەتی خودای پێوەیە. کەچی دواتر دەرکەوت ئەم مرۆڤە بەناو پاک و خوداناسە، تەنها کەسێکی ئاسایی نەبوو، بەڵکوو سەری کۆمپانیایەک بووە کە جگە لە ڕابردووە هاوشێوەکانی، تەنها لە ماوەی یەک ساڵدا لەگەڵ دوانزە کچی خوێندکاردا ڕەفتاری نەشیاو و نائەخلاقی هەبووە. دوانزە کچ! لە بازنەی نوێژ و مزگەوتەوە بۆ ناو ئۆتۆمبێلێکی جامی تاریک لەسەر ڕێگەی سلێمانی-چەمچەماڵ، لە قسەکردن لەسەر تەقوا و خوداترسییەوە بۆ ناردنی نامەی سێکسی لە تێلێگرام، لە بانگکردنی خەڵک بۆ نوێژی بەیانییەوە بۆ گفتوگۆیەکی درێژ و نەشیاو لەگەڵ لینا گیان. ئەمە ئیدی هەڵەیەکی ئاسایی و ڕێکەوت نییە، بەڵکوو ماشێنێکە بە تەواوی بۆ ئەم مەبەستە دیزاین کراوە.

کێشەکە ئەوە نییە سەلەفییەک گوناهی کردووە، چونکە مرۆڤ گوناهبار دەبێت و ئایینەکانیش هەر بۆ ئەوە هەن بڵێن مرۆڤ لاوازە و پێویستی بە چاکبوونەوە هەیە. کێشە گەورەکە ئەوەیە ئەم کەسە هێشتا خۆی بە قوربانی دەبینێت، هێشتا لە پەیامەکانی خۆی و غەریبی برایدا دەڵێن ئەمە بوختانێکی گەورەیە و پێویستە چاوەڕوانی تۆڵەی خودای گەورە بن. ئەمە ئیدی تەنها خۆدەربازکردن نییە، بەڵکوو شێوازێکی تایبەتی خۆخەڵەتاندنە بووەتە پیشەی بەشێک لە خەڵکی کۆمەڵگەکەمان. لای ئەم پیاوانە، کاتێک لە خۆت دەپرسیت ئایا من لەسەر حەقم؟، وەڵامەکە هەرگیز نەخێر نییە. چونکە لای ئەوان، ئەگەر تۆ سەلەفی بیت، ڕیشت هەبێت، خۆت بە خاوەنی تەوحید بزانیت و لە وتاری هەینیدا شەریعەت بڵاو بکەیتەوە، ئیدی چۆن دەبێت لەسەر حەق نەبیت؟ وەک ئەوەی خودا خۆی مۆری ڕاستگۆیی لێدابیت. ئەو کچانەش کە دەڵێن دەستدرێژییان کراوەتە سەر، لای ئەوان یان کچانی بەکرێگیراون، یان ئامرازن لە دەستی بێدینەکاندا، یان بەشێکن لە پیلانی هەڵبژاردنی داهاتوو. لای ئەوان هەموو کارێک لە دنیادا ئەگەری ڕوودانی هەیە، جگە لەوەی کە خۆیان گوناهبار بن.

کاک عەبدولەتیف، با یەک بەیەک دەربارەی ئەم لۆژیکەت بدوێین. تۆ دەڵێی ئەمە هەمووی بوختانە و پیلانێکە دژی سەلەفییەت و بێدینەکان بۆ ئەمە کۆبوونەتەوە تا شکۆی تۆ بشکێنن. باشە، لای من چاوێک بەم زنجیرە ڕووداوانەی مێژوودا بخشێنە و دوایە بێمەوە سەر باسی تۆ. یۆحەنا پۆلی دووەم, پاپای کاسۆلیک، بۆ سێ دەیە هەر ئەم قسانەی تۆی دووبارە دەکردەوە. کاتێک ژمارەیەکی زۆر کچ و کوڕ لە ئەمریکاوە هاتنە دەنگ و ڕایانگەیاند کە کاردیناڵ، ئیسقەف و کەشیشەکان لە منداڵییاندا و لەناو ژووری دانپێدانانی کڵێسادا دەستدرێژی سێکسییان کردووەتە سەریان، پاپا ڕایگەیاند ئەمانە کاریگەریی کولتووری توندڕەوی ئەمریکین کە دەیانەوێت بڕوای خەڵک بە کڵێسا لاواز بکەن و ئەمە پیلانی مۆدێرنیزمە دژی سوننەتی پیرۆز. یۆحەنا پۆل بەڕاستی بڕوای وابوو کە ڕۆژنامەی بۆستۆن گلۆب، لیبراڵەکانی هارڤارد و دژبەرە هزرییەکانی کاسۆلیکیزم بۆ ئەوە کۆبوونەتەوە ماشێنی ئایین تێکبشکێنن. کاتێ لە ئیرلەندا لێکۆڵینەوەی حکومەت دەریخست کە نزیکەی چوار هەزار کەشیش لە ماوەی نیو سەدەدا دەیان هەزار منداڵیان چەوساندووەتەوە، کڵێسا هێشتا لە ڕۆماوە دەیگوت ئەمانە پیلانی جیهانی جوولەکەیە بۆ لاوازکردنی مەسیحییەت. تۆ نازانیت کاک عەبدولەتیف، بەڵام هەروەک تۆ لە سلێمانی، ئەو پاپایانەش لە ڕۆما بەڕاستی بڕوایان وابوو کە خۆیان قوربانین، تەنانەت دوای ئەوەی دەرکەوت چوار هەزار منداڵ لە هەموو جیهاندا بۆ نیو سەدە کرابوونە قوربانیی حەزە سێکسییەکان و کڵێساش بێدەنگی بەسەردا سەپاندبوون، هێشتا ئەوان پێیان وابوو ئەمە پیلانی فەلسەفەی نوێ و لۆژیکی دژە-ئایینە.

با بێمە سەر بزووتنەوەی سائوسەرن باپتست لە ئەمریکا. ساڵی ٢٠١٩ ڕۆژنامەی هیوستن کرۆنیکل ڕاپۆرتێکی ئێجگار ترسناکی بڵاوکردەوە کە تێیدا نزیکەی ٧٠٠ سکاڵای دەستدرێژیی سێکسی دژی وتاربێژە پرۆتێستانتەکان ئاشكرا کرابوون. ئەم وتاربێژانە شەو و ڕۆژ قسەیان لەسەر ئەخلاق، شەیتان، ژنی نەشیاو، پاراستنی کچانی خەڵک و مەترسیی کلتووری هیپی و بێدینی مۆدێرن دەکرد. بەڵام کاتێک بەڵگەکان هاتنە بەردەست، هەموویان پێکەوە گوتیان ئەمە پیلانی هاوڕەگەزخوازانە دژی مەسیحییەتی ڕاستەقینە. هەم ڕاسڵ مۆر و هەم پۆل پرێسلەر، دوو لە دیارترین بەرپرسانی ئەو بزووتنەوەیە، لە ماوەی سێ ساڵدا لە لایەک بەڵگەی کۆنکرێتیان لەسەر ئاشکرا بوو، لە لایەکی دیکەشەوە خۆیان وا نیشان دەدا کە ئەمە تەنها شەڕێکی هزرییە دژیان. کاک عەبدولەتیف، خۆ ئێمە ناڵێین ڕۆژنامەی هیوستن کرۆنیکلمان هەیە دژ بە تۆ، ئەمانە ڕووداوی ڕاستەقینەی جیهانین. تۆ لە کوێی ئەم جیهانەەدا دەرکەوتوویت کە هەموو دنیا دژت ڕابوەستێت؟

با بێینەوە سەر ئیسلامی هاوچەرخ. تارق ڕەمەزان، ئەو کەسەی لە ئۆکسفۆرد پرۆفیسۆر بوو، کوڕەزای حەسەن ئەلبەنا و ڕێبەرێکی دیاری بیری ئیسلامی مۆدێرن لە ئەوروپا و بەرگریکاری سەرسەخت دژی ئیسلامۆفۆبیا لە فەڕەنسا، ئەویش وەک تۆ بوو بە زمانێکی دیکە و بە شێوازێکی مۆدێرنتر. کاتێک لە ساڵی ٢٠١٧ لە فەڕەنسا لەلایەن چەند ژنێکەوە تۆمەتی دەستدرێژی سێکسی ئاڕاستە کرا، لە یەکەم کاتژمێردا وتی: ئەمە پیلانێکی جیهانییە بۆ لاوازکردنی دەنگی موسڵمانان لە ئەوروپا. وایوێنا دەکرد زایۆنیزم و نەیارانی ئیسلام کۆبوونەتەوە بۆ ئەوەی ئەم دەنگە حەقە بێدەنگ بکەن. بەڵام وەڵامەکە کاتێک ئاشکرا بوو کە یەکێک لە ژنەکان بەڵگەی پشکنینی دی ئێن ئەی (DNA) و نامە گۆڕدراوەکانی تارقی خستە ڕوو. ئەی تارق چۆن وەڵامی دایەوە؟ دیسان گوتی: ئەمە پیلانێکی جیهانییە. تۆ لە کوێی ئەم زنجیرەیەدا خۆت نابینیت، کاک عەبدولەتیف؟

سۆگیال ڕینپۆچە، یەکێک لە دیارترین ڕێبەرانی بودایی لە فەڕەنسا، بۆ ماوەی چل ساڵ لە پەرستگاکەیدا دەیان قوتابیی دەچەوساندەوە، ئەو سیستمێکی تەواوی سێکسی-هزری دیزاین کردبوو کە بۆ لاوازکردنی توانای خۆپاراستنی قوتابییەکان بەکاردەهات. کاتێک لە ساڵی ٢٠١ network نامەیەکی درێژی هەشت قوتابی نزیکی بڵاوکرایەوە، سۆگیال وتی: ئەمانە خەڵکانێکن کە لە ڕێگەی منەوە گەیشتوونەتە ئاستێک، بەڵام دواتر لایانداوە و ئێستا دەیانەوێت ئازاری من بدەن. ئەم لۆژیکە زۆر فێڵاوییە، دەیگوت ئەمانە قوربانی نین، بەڵکوو کەسانێکن کە خۆم گەیاندوومنەتە پێگە، بەڵام ئێستا دەیانەوێت تۆڵەم لێبکەنەوە. ئایا لە جیهاندا یەک کەس بڕوای بەم قسانە کرد؟ نەخێر، هەموو جیهان لەپشت قوربانییەکانەوە وەستان و ئێستا سۆگیال لە ژیاندا نەماوە، بەبێ ئەوەی چاکەیەکی هزری بۆ خۆی جێهێشتبێت.

با بێینەوە لای ڕەبی ئاجیس نۆیستێن، جوولەکەی ئۆرتۆدۆکسی ئۆسترالی، کە دەیان کوڕی چەوساندەوە و کاتێک بەڵگەکان دەرکەوتن گوتی: ئەمە پیلانی جوولەکەی ڕیفۆرمخوازە بۆ لاوازکردنی جوولەکەی ڕاستەقینە، ئەو تا کۆتایی ژیانی هەر وتی قوربانیی پیلان بووە. وارن جێفس، ڕابەری مۆرمۆنیزمی بنەڕەتگەرا، کاتێک لە ساڵی ٢٠٠٦ لەسەر هاوسەرگیری زۆرەملێ لەگەڵ کچانی خوار تەمەنی یاسایی دەستگیرکرا، لە دادگا وتی: ئەمە پیلانی حکومەتی ئەمریکییە دژی سونەتی سەلەفی مۆرمۆن. جیم بەیکەر، جیمی سۆاگارت و تێدهاگارد، هەموو ئەم بەناو پێغەمبەرانەی تەلەفزیۆنی ئەمریکی، کاتێک نامەی سێکسی و گەندەڵییە داراییەکانیان ئاشکرا بوو، هەموویان تەنها یەک وشەیان گوت: پیلان. پیلانی هاوڕەگەزخوازان، پیلانی لیبراڵەکان، پیلانی ژنان، پیلانی جوولەکە، یان پیلانی حکومەت، تەنها پیلان و پیلان! لە هەموو مێژووی ئایینی هاوچەرخدا، ئایا یەک ڕابەری ڕەفتار-گەندەڵ و فاسیدت بینیوە کاتێک بەڵگەی بەسەردا دەسەلمێت، بێت و بڵێت: بەڵێ، من ئەم کارەم کردووە، من گوناهبارم و داوای لێبوردن لە خودا و خەڵک دەکەم؟ تەنها یەک دانە! نەخێر، هەموویان بەم زنجیرە نکوڵیکردنە بەناو پیرۆزەوە خۆیان بە بێتاوان نیشان دەدەن.

ئێستا کاک عەبدولەتیف، با بێینە سەر باسی غەریبی برات. تۆ کە دەڵێی لە دژت پیلانێکی جیهانیی دژە-سەلەفییەت بەکاردێنین، باشە، دەپرسین: ئەگەر پیلانە، ئایا غەریبی برات بەشێکە لەو پیلانە؟ ئایا ئەو کەسەی کە ژمارەی بێ ناسنامەی بەکاردەهێنا بۆ تەلەفۆنکردن بۆ کچانی خوێندکار تا پەشیمانیان بکاتەوە لە شایەتیدان، ئەویش بەشێکە لە پیلانی دژ بە تۆ؟ ئایا ئەو کەسەی یەکێک لەو دوانزە کچەی بە سێ هەزار دۆلار ڕازی کرد کە بێدەنگ بێت، بەشێکە لەو پیلانە جیهانییە؟ ئایا ئەو کەسەی بۆ کچێکی نزیک هەڕەشەی کوشتنی لە تاکە براکەی دەکرد ئەگەر قسە بکات، بەشێکە لە پیلانی زایۆنیزم؟ کاک عەبدولەتیف، بەڵگەی کۆنکرێتی لێرەدا ئەوەیە کە دەبێت شەرمی لێبکەین، پیلانەکە خودی برای خۆتە. ئەگەر تۆ بێتاوانیت، بۆچی براکەت نایەوێ کچەکان شایەتی بدەن؟ ئەگەر خەڵک درۆ دەکەن، بۆچی براکەت پارە دەدات تا درۆکانیان بشارێتەوە؟ ئەگەر ئەم دەنگانە زیرەکیی دەستکردن، بۆچی زیرەکیی دەستکردەکە کارەکانی براکەی تۆشی گرتووەتەوە و ناچاری کردووە ژمارەی بێ ناسنامە بەکاربێنێت؟ ئایا لە دنیادا کۆمپیوتەرێک هەیە کە پێشوەختە و پاشوەختە کایەی کارەکانی براکەی تۆش ڕێکبخات؟ کاک عەبدولەتیف، خەڵک بۆچی ناچار بن بەڵگە پێشکەش بکەن، ئێستا خۆت لە ئاوێنەدا ببینە، براکەی تۆ لە ماوەی چەند ڕۆژێکدا ئەوەی کرد کە هیچ داواکارییەکی گشتی نەیدەتوانی لە ماوەی دوو ساڵدا بیکات، ئەویش پرۆسەیەکی ژێرزەمینی بوو بۆ لەناوبردنی بەڵگەکان. ئەم برایەت زەقترین بەڵگەی سەرەکییە دژت و خەڵکی هیچ پێویستییەکیان بە شتی زیاتر نییە، تۆ بە کردەوەکانی خۆت، خۆت خستووەتە داوەکەوە.

ئەمە لۆژیکێکی ئێجگار ترسناکە، کاتێک تۆ خۆت وەک نوێنەری ڕەهایی دادەنێیت، ئیدی دواتر هەرگیز ناتوانیت گوناهبار بیت، چونکە ئەگەر تۆ گوناهبار بیت، کوا پیرۆزی و ڕەهاییەکەت؟ لەبەر ئەوە دەبێت هەموو کۆمەڵگە درۆزن بن، هەر دوانزە کچە خوێندکارەکە درۆزن بن، براکەت درۆزن بێت، هاوکارە زانکۆییەکانت و مامۆستایانی هاوپەیمانت و تەنانەت وەزیریش درۆزن بن و هەموو خەڵک ناڕاست بن جگە لە تۆ! ئەمە ئیدی تەنها جۆرێک لە نەخۆشیی هزری نییە، بەڵکوو سیستەمێکی هزرییە کە لەم جۆرە ژینگەیەدا گەشە دەکات. ئایدیۆلۆژیای ڕەها ئەگەر چاو لە لایەنە گەندەڵەکانی خۆی دابخات، دوای ماوەیەک خۆی دەبێتە ماشێنێکی گەندەڵی و فەسادی، چونکە هیچ لایەنێک نامێنێتەوە کە بەرەنگاری ببێتەوە.

با یەک شت بە ڕوونی بڵێم، ئەم کابرایە تەنها کەسێک نییە، بەڵکوو سیستمێکە. بۆیە دەبێت لە کۆمەڵگەکەماندا دژی ئەم سیستمە بوەستین نەک تەنها دژی ئەم کەسە و ئەم کەسانە، چونکە ئەگەر عەبدولەتیف بڕوات، سبەینێ عەبدولڕەحمانێک دێتەوە بەردەممان، ئەگەر ئەویش بڕوات عەبدولقادرێک دێت، سیستمەکە کەسانی تر بەرهەم دەهێنێتەوە. تۆ ناتوانیت ماشێنێک تەنها بە لەناوبردنی لێخوڕەکەی پەکبخەیت، بەڵکوو دەبێت سەرچاوەی کارکردنی ماشێنەکە خۆی وشک بکەیتەوە.

سیستمەکە بریتییە لەم چوارچێوە ئایینی-کۆمەڵایەتییەی کە لە کوردستاندا بۆ ماوەی چل ساڵ زیاترە ڕەگی داکوتاوە، خەڵکانێک هەن کە بەپێی عورف و یاسا خۆیان لە خەڵکانی دیکە بەرزتر دەبینن، بەبێ ئەوەی خاوەنی هیچ ئەزموونێکی ئەخلاقی بن بۆ ئەم پێگەیە. تەنها ڕیشی درێژە، زمانی درێژ، عەرەبی زان، لە فڵان زانکۆی سعودی وانەیەکی بیستووە، یان نازناوی دکتۆری لەپێش ناوەکەیەوە داناوە، ئەمانە بەسن بۆ ئەوەی خەڵکی ژن و کوڕەکانی خۆیانیان بۆ بنێرن، نیوەی مووچەکەیانی پێبدەن، تەنانەت شوێنی نوێژکردنیشی لە مزگەوتەکەیدا لێبکڕنەوە. ئەو لە ماڵەکەیدا ژنی خۆی ملکەچ دەکات و کچەکانی وا فێردەکات کە لەبەردەم پیاوانی وادا بێدەنگ بن. کێ سکاڵا لە پیاوی وا دەکات و کێ گومانی لێدەکات؟ ئەمە پیاوێکە کە خۆی شێخە، خۆی دکتۆرە، خۆی زانایە و هەر خۆشی ڕێسا و یاسایە. ئەمە پیاوێکە کاتێک نامەیەکی نامەشروع بۆ لینا گیان دەنێرێت، هەرگیز بە خەیاڵیدا نایەت کە ئەم کچە ڕۆژێک لە ڕۆژان دەڵێت ڕاوەستە. ئەوەی ئێستا لە کوردستاندا ڕوودەدات، ڕێک بۆ ئەم ڕاوەستانەیە.

بەڵام با ئاماژە بە فێڵێکی ترسناک بکەم، فێڵێک کە پێویستە زیاتر لە خودی گوناهەکە ڕەخنەی لێبگیرێت. ئەو ڕۆژەی یەکەم فایلە دەنگییەکان بڵاوبوونەوە، ژمارەیەکی زۆر لە کۆمپانیاکانی پەروەردەی هزری ئایینی لە کوردستاندا، لە شێوەی مامۆستایانی دەروێش، شێخ، مەلا، بازرگانان، ڕۆژنامەگەریی سەلەفی و کەناڵەکانی یوتیوب لە کوردستان و بریتانیاوە، وەڵامێکی هاوبەشیان هەبوو: ئەمە زیرەکیی دەستکردە. کاتێک ئەمەت بۆ یەکەم جار بیست، تووشی خەندە بوویت، کاتی دووەم پێت وابوو نوکتەیە، بەڵام کاتی سێیەم تێگەیشتیت کە نەخێر، ئەمانە بەڕاستی دەڵێن ئەمە زیرەکیی دەستکردە! پیاوێک کە ٣٠ ساڵ لە زانکۆدا وانەی ئایینی گوتووەتەوە و ئێستا لە تەمەنی ٦٥ ساڵیدایە، هاندەرانی دەڵێن زیرەکیی دەستکرد ئەمەی بۆ دروستکردووە تا سەلەفییەت شکست بهێنێت. با یەک چرکە لەبەردەم ئەم قسەیەدا بوەستین: کێ لە دنیادا باوەڕ دەکات کە ئێمە لە کوردستاندا شایانی ئەم ئاستە لە پیلانی زیرەکیی دەستکرد بین؟ کێ لە جیهاندا خۆی ماندوو دەکات تا مۆدێلێکی پێشکەوتووی (AI) لە لەندەن و کالیفۆرنیاوە بەرەو کوردستان بەکاربهێنێت تەنها بۆ ئەوەی د. عەبدولەتیف ڕیسوا بکات؟ ئایا ئێمە بەڕاستی خۆمان گەیاندووەتە ئەم ئاستە لە ستراتیژیی جیهانی؟

نەخێر، ئێمە لەم پێگەیەدا نین. کێشەکە ئەوەیە کە ئەم لۆژیکە تەنها فێڵێکە بۆ خۆشاردنەوەی ڕاستییەکان لە پشت پیلانە گەورەکانەوە. کاتێک ڕاستی و بەڵگەکان کۆنکرێتی و ڕوون دەبن، یەکسەر دەگۆڕدرێن بۆ پیلان. ئەمە ڕێک هەمان لۆژیکی هەڵبژاردنەکانی ئەمریکایە، هەمان لۆژیکی ئەو کەسانەیە کە پێیان وایە زەوی تەختە و هەمان لۆژیکی ئەو خەڵکانەیە کە کارێکی خراپ دەکەن و پاشان دەڵێن ئایا من هێندە گرنگم کە هەموو جیهان دژم وەستاوەتەوە؟ وەڵامەکە ئەوەیە: بەڵێ، تۆ بوویتەتە باسی جیهان، بەڵام نەک لەبەر ئەوەی کەسێکی گەورەیت، بەڵکوو لەبەر ئەوەی ڕیسوا بوویت.

پێویستە ئێمە بەرپرسیارێتی و لێپرسینەوەی هزری بۆ ئایین دروست بکەین، نەک بۆ ئایین وەک باوەڕ، بەڵکوو بۆ ئایین وەک پیشە. لە کوردستاندا ئایین بووەتە پیشەیەکی باش بۆ پارە پەیداکردن زۆرینەی هەرە زۆری مزگەوتەکانی کوردستان لە ژێرەوە، بە ئامانجی گواستنەوەی کەلتوور و ڕواڵەتی مەزهەبی لە سعودییە و قەتەڕە پارەی دروستکردنەکەیان دابیندەکرێت، بەڵام لێرە هاوکات داوا لە خێرخوازان و مسولمانان دەکەن کۆمەک بدەن بۆ دروستکردنیان، مامۆستای زانکۆ، وتاربێژی مزگەوت، پێشکەشکاری کەناڵی تەلەفزیۆنی، بەڕێوەبەری ڕێکخراوی خێرخوازی و سەرۆکی حزبی ئیسلامی، هەموو ئەم پیشانە پارەیەکی بێحیساب لە سەرچاوەی ئایینی خلیجی هاوردەوە کۆدەکەنەوە. ئامار هەیە کە یەک وتاربێژی سەلەفی لە کوردستاندا لە ماوەی چوار ساڵدا زیاتر لە پێنج ئۆتۆمبێلی گرانبەهای گۆڕیوە، لە کوێوە ئەمە دێت و کێ لێپرسینەوەی لێدەکات؟ ئێمە لە کۆمپانیاکانی مۆبایل و وزە حیساب دەخوازین، بەڵام بۆ کۆمپانیای ئایین حیساب ناخوازین، چونکە دەڵێین با لای ژن و منداڵ و خۆشم بە ڕەحمەت بێت. ئەمە پێی دەوترێت ئایینی جانتای دەستی، کاتێک جانتات پڕ بوو، وا هەست دەکەیت خودا لەگەڵ تۆدایە. پێویستە هاواری کچەکانمان دووبارە بکەینەوە. کچە خوێندکارانی زانستە ئیسلامییەکان لە زانکۆی سلێمانی، ژمارەیەکیان تەنها یەک برایان هەیە، ژمارەیەکیان لە خێزانێکی زۆر ئایینپەروەرەوە هاتوون و ژمارەیەکی تریشیان لە دەرەوەی شارەکانەوە هاتوون. ئەمانە ئەو کچانەن کە ئەگەر بەڵگە بدەن، لە تەواوی ژیانیاندا نیشانەیان لەسەر دەبێت، بەڵام دوانزە لەم کچانە لە ماوەی چەند ڕۆژێکدا هاتنە دەنگ. ئەم دوانزە کچە، دوانزە قارەمانی ڕاستەقینەن، لە هەر شارێکی دیکەی ئەم جیهانە بووایه، پەیکەریان بۆ دروست دەکرا، بەڵام لە کوردستاندا تەنها سوپاسی ئەوەیان لێدەکرێت کە درۆ ناکەن! ئێمە دەبێت لە هەموو ساتێکدا پاڵپشتیان بین و بڵێین ئێوە درۆ ناکەن، ئێوە خۆتان بەڵگەن، ئێوە قوربانی نین بەڵکوو قارەمانن، ئێوە هاوسەردەمی ئێمەن، هاوسەردەمی گەلێک کە بۆ ماوەی چل ساڵ زیاترە بیری چووبووەوە کە ژنیش بوونی هەیە.

هەروەها پێویستە ئێمە بەڕوونی دەربارەی هەندێک بابەت بدوێین کە هێشتا لە کۆمەڵگەکەماندا وەک تابۆ سەیر دەکرێن، یەکێک لەوانە پەیوەندیی نێوان مامۆستا و خوێندکارە. لە هەموو زانکۆیەکی جیهاندا، ئەم پەیوەندییە بە پەیوەندییەکی نایەکسان پێناسە دەکرێت، چونکە یەکێکیان بەرپرسی نمرە و داهاتووی ئەکادیمیی ئەوی دیکەیە، بۆیە هەرگیز ناتوانێت پەیوەندیی سێکسی یان ڕۆمانسی لەنێوانیاندا شتێکی ئاسایی بێت، ئەمە هەموو ڕۆح و بنەمای سەلامەتیی ژیانی زانکۆییە. بەڵام لە کوردستاندا بۆ ماوەی چەندین دەیە ئەم پرسە هەرگیز ڕوون نەکراوەتەوە، مامۆستایانی زانکۆ خوێندکاری خۆیانیان دەخستە ناو ئۆتۆمبێلەکانیان، لە درەنگانی شەودا لە کافێکان لەگەڵیاندا دادەنیشتن، نامەی سێکسییان بۆ دەناردن و هەموو ئەمانەش وەک پەیوەندییەکی ئاسایی مامۆستایانە حیساب دەکران. نەخێر، ئەمە پەیوەندیی ئاسایی نییە، بەڵکوو بەشێکە لە زنجیرەیەکی چەوساندنەوە کە دەبێت لە هەموو زانکۆیەکی هەرێمی کوردستاندا یاسای ڕوونی بۆ دابنرێت و ڕێگری لێبکرێت.

خاڵێکی دیکە، سۆشیال میدیای ئایینییە. لە کوردستاندا، لاپەڕەیەکی فەیسبووک، کەناڵێکی تیکتۆک یان پەیجێکی یوتیوبی مامۆستایەکی ئایینی، ئازادانە هەرچییەکی بوێت دەیڵێت. ئایا دەبێت لە تەواوی دنیادا سنوور هەبێت و لێرە نەبێت؟ سنوور بۆ ئەوە هەیە کە ئەگەر تۆ لە پەیجی خۆتەوە بڵێیت ئافرەت تەنها بۆ حەوانەوە و پشوودان باشە و پیاویش بۆ ژیانی ئازاد، ئەوا لە هەمان کاتدا نابێت نوێنەری هزری کوردستان بیت، نابێت مامۆستای زانکۆ و پێشکەشکاری کەناڵە گشتییەکان بیت. ئێمە دەبێت جیاوازی لە نێوان کەسی خاوەن بۆچوونی شەخسی و کەسی خاوەن پێگەی گشتیدا بکەین، تۆ لە ماڵی خۆتەوە دەتوانیت هەرچی بڵێیت، بەڵام کاتێک بوویت بە مامۆستای زانکۆ و کۆمەڵگە متمانەی پێدایت، ئیدی حیسابت لێدەخوازێت.

ئەم بابەتە زۆر سەرکەش و تاڵە، بەڵام لە هەمان کاتدا هیوایەکی گەورەش دەبەخشێ. بەڵگەکەش ئەوەیە، کۆمەڵگای کوردستان ڕۆژێک لە ڕۆژان لە دەوری عەبدولەتیف کۆدەبووەوە بۆ نوێژی هەینی، بەڵام ئێستا هەمان کۆمەڵگە بەدوای تۆمارە دەنگییەکانیدا دەگەڕێت و ڕەخنەی لێ دەگرێت. ئەمە نیشانەی گۆڕانکاری و یاخیبوونێکی هێدییە، یاخیبوونێک کە پێویست دەکات ئێمە خۆشمان بەشداریی تێدا بکەین. لە هەر ماڵێکدا کە قسە لەسەر ئەم پرسە دەکرێت، لە هەر کافێیەک، لە هەر پۆلێکی زانکۆ و لە هەر مزگەوتێکدا کە کەسێک هەڵدەستێت و دەڵێت کاک عەبدولەتیف، ڕەفتاری خۆتان بە دروستی نیشان مەدەن و درۆ مەکەن، ڕێک لەم ساتانەدا شۆڕشی کۆمەڵایەتی ڕوودەدات. شۆڕش هەرگیز تەنها لە شەقامەکاندا ڕوونادات، بەڵکوو لە نەفەسی درێژی تاکێکدا ڕوودەدات کە دەڵێت ئیدی نامەوێت درۆ لە دڵمدا جێگەی ببێتەوە.

با ئەمە ببێتە ڕۆژی نەفەسی درێژی هەموو تاکێکی کورد با هەموومان یاخی بین، بەڵام یاخیبوونێکی هێدی، یاخیبوونێکی هزری و ئەخلاقی. با یاخی بین دژی ئەو پیاوانەی کە بە ڕەگەزنامەی ئایینەوە جانتای خۆیان پڕکردووە، با یاخی بین دژی ئەو کۆمەڵگایەی کە بۆ ماوەی چل ساڵ گوێی لە سکاڵای کچە خوێندکارەکانی خۆی نەگرتووە و با یاخی بین دژی خۆشمان ئەگەر ڕۆژێک لە ڕۆژان لەبەردەم شتێکی وادا بێدەنگ بووین. ئایینی جانتای دەستی ڕۆژێک دێت کۆتایی پێدێت کاتێک ئێمە بێینە دەنگ.

کاک عەبدولەتیف، باشترین ڕێگە کە بیگریتەبەر، گەڕانەوەتە بۆ باوەشی سعودییەکان و هاواری پاکبوونەوە و پەشیمانیتە، داوای لێبووردن لە خودا و خەڵک بکە، تا ئەم هەڵە و کارەساتەت ببێتە پەند و عیبرەت بۆ هەموو ئەو ڕیاکارانەی کە بە ناوی ئایین و ئیسلامەوە ئەم کارانە بە ئیسلام و خەڵک دەکەن.