|
٦\٧\٢٠٢٦
لە ستایشکردنی
خۆشەویستیی تووند.
کاتێک وەفاداری بۆ
هەستەکان دەبێتە کردەیەکی شۆڕشگێڕان.
ئاریان عەلی
لە جیهانێکدا کە ناوەڕۆکی بەهاکان تێیدا لەبەین دەچن و بەرژەوەندی
پێشەنگی پەیوەندییە مرۆییەکانە، خۆشەویستی زۆرجار وەک حاڵەتێکی کەیف و
سەفا یان هەستێکی کاتی سەیر دەکرێت کە لە بەرامبەر زریانی گەندەڵیدا
وشک دەبێت، بەڵام ڕاستییەکە قوڵتر و تیژترە؛ خۆشەویستی لە سەردەمی
گەندەڵیدا بژاردەیەکی نەرم نییە، بەڵکو "ئەرکێکی حەتمی" و کردەیەکی
ڕۆژانەی بەرگرییە. تاک لە ژینگەیەکی گەندەڵدا ڕووبەڕووی هەوڵی بەردەوام
دەبێتەوە بۆ ئەوەی بکرێت بە تەنها ژمارەیەک لە هاوکێشەی قازانج و
زیاندا، لێرەدا دیاریکراو وەفاداری بۆ خۆشەویستی -بە هەموو ڕاستگۆیی
وبێگەردییەکەیەوە- دەبێت بە هاوارێکی بێهاوتای سەربەخۆیی. چونکە هیچ
شتێک وەک ئەوە گەندەڵی تووڕە ناکات کە مرۆڤێک هەبێت ڕەتی بکاتەوە
هەستەکانی ببێت بە کاڵا، و ڕەتی بکاتەوە گەرمیی سۆزی خۆی لە بازاڕی
خواست و خستنەڕوودا بفرۆشێت، هەر وەک چۆن گابریێل گارسیا مارکیز لە
ڕۆمانەکەیدا "خۆشەویستی لە سەردەمی کۆلێرا" بەرجەستەی کردووە؛ کە
خۆشەویستی وەک تەنها پەتایەک دەردەکەوێت کە لە بەرامبەر پەتای کوشندەی
کۆلێرا نامرێت. چاوەڕوانیی "فلۆرێنتینۆ ئاریثا" بۆ مەعشووقەکەی بۆ
زیاتر لە نیو سەدە لە جیهانێکدا کە پڕە لە گۆڕانکاری و گەندەڵیی
کۆمەڵایەتی، بە مانای شۆڕشێکی بێدەنگ و جەختکردنەوەیەک بوو لەسەر ئەوەی
کە خۆشەویستی پابەندی خشتەی کات یان بارودۆخی سەخت نابێت.
خۆشەویستی وەک ئەرکێکی حەتمی واتە ئێمە بڕیار دەدەین مرۆڤ بین لە
بارودۆخێکدا کە داوامان لێ دەکات ببین بە ئامێر. ئەمە پابەندبوونێکی
ئازایانەیە بەرامبەر بە ئەوی تر و بەرامبەر بە خۆمان کە ڕۆحمان لە
ڕەقبوون و تێکشکاندن دەپارێزێت. کاتێک هەڵدەبژێرین لە ناو وێرانییەکی
ئەخلاقیدا خۆشمان بوێت، ئێمە لە ڕاستییەکە ڕاماناکەین، بەڵکو تۆوی
کۆمەڵگەیەکی جیاواز دەچێنین، کۆمەڵگەیەک کە ئارەزووەکان نەیجوڵێنن،
بەڵکو پەیوەندییە مرۆییە قوڵەکان بیجوڵێنن. وەفاداری بۆ هاوبەشی ژیان
لە سەختترین ساتەکاندا، و دەستگرتن بە خۆشەویستی وەک بەهایەکی ڕەها کە
قابیلی سازشکردن نییە، باڵاترین شێوەی شۆڕشە. خۆشەویستی تەنها
ڕاگەیاندنی هەست نییە، بەڵکو دەستلێدانێکی پڕ لە سۆزە لە سەردەمێکدا کە
دڵەکان تێیدا ڕەق بوون، ئەو ڕووناکییە کزەیە کە بە دەستە لەرزۆکەکانمان
لە کوژانەوەی حەتمی دەیپارێزین، ئەو توانایەیە کە بمێنینەوە "ئێمە" -بە
لاوازی و هێزەوە- لە بەرامبەر جیهانێکدا کە دەیەوێت بیگۆڕین. خۆشەویستی
تەنها دەرمانی دژە ژەهری خۆپەرستییە، و ئەو قەڵایەیە کە بەهێز
دەمێنێتەوە چەندە دەنگی ساختە بەرزتر بێت. بۆیە خۆشەویستی تەنها هەست
نییە، بەڵکو بڕیارێکی بوونگەرایی مەزنە، و پیرۆزترین ئەرکە کە
مرۆڤایەتیمان بەسەرماندا دەیسەپێنێت، بۆ ئەوەی لە دەریاچەی گەندەڵیی
دەوروبەرماندا نەخنکێین، و بۆ ئەوەی بەو ناوەڕۆکەی خۆمانەوە پابەند بین
کە ناکڕدرێت و نافرۆشرێت. خۆشەویستی لە کۆتاییدا تەنها ئەو کردەیەیە کە
دەیسەلمێنێت هێشتا زیندووین و توانای جیایکردنەوەی ڕووناکی و تاریکیمان
لەم جیهانە فراوانەدا لە دەست نەداوە.
کاتێک دەست بە خۆشەویستییەوە دەگرین، تێدەگەین بۆچی شێکسپیر "رۆمیۆ و
جولێت"ـی بەو کۆتاییە ئازاربەخشە نووسی؛ ئەو بۆ ئەوە نەینووسی کە مردن
بەرز بکاتەوە، بەڵکو بۆ ئەوەی پووچیی ئەو ڕق و کینەیە ڕووت بکاتەوە کە
کۆمەڵگە گەندەڵەکان دەیخەنە سەر خەڵک، و بۆ ئەوەی بەسەر ڕاستییەکەدا
هاوار بکات کە ئەو کۆمەڵگەیەی خۆشەویستی لە پێناوی رق و کینەکانیدا
دەکوژێت، تەنها بڕیاری لەناوچوونی خۆی دەدات. شێکسپیر پێی دەگوتین کە
خۆشەویستی "بڕیارە" نەک چارەنووس، و دەستگرتن پێوەی لە بەرامبەر
ڕاستییەکی زۆرداردا کردەیەکی ڕزگاریخوازی ڕاستەقینەیە. ئەم وەفادارییە
ئەو "پەتا تەنهایە"یە کە نامرێت، وەک گابریێل گارسیا مارکیز لە "خۆشەویستی
لە سەردەمی کۆلێرا" بەرجەستەی کرد، کە تیایدا چاوەڕوانی بۆ چەندین دەیە
بە کردەیەکی شۆڕشگێڕانە مایەوە کە بەرەنگاری پەتای گەندەڵی و کات
دەبووەوە.
areyan44981@gmail.com
|
