په‌یوه‌ندیپه‌رتووکخانه‌ئێمهلینکئه‌رشیفنووسه‌رانده‌سپێک

٨\١\٢٠١٠

خوێندنەوەیەکى خێرا بۆ مێژووى هه‌فتاوپێنج ساڵەى حیزبى شیوعى.


هیوا ڕەش   

- بەشى دەیەم -

قۆناغى بە گژ دا چوونەوە. 1989 - 1990


دواى 8 ساڵ لە شەڕى کاولکارى نێوان عێراق و ئێران لە 8 8 1988 بڕیارى وەستاندنى درا و ئیتر سوپایەکى هار و بێ کار بە دەستى ڕژێمێکى فاشییەوە بەر درایە خاکى کوردستانەوە بە مەرامى تەواو کردنى قۆناغەکانى دیکەى ئەنفال و قڕ کردن و بنبڕ کردنى نەتەوەیەک ، تا بەو پرۆسیسە قێزەونەى لاپەڕەیەکى ڕەش بۆ مێژوو تۆمار بکات و بیکاتە پەڵەیەکى شەرمەزارى بە تەوێڵى شۆفینیزمى عەرەبەوە ، گەورەترین باجى ئەم شاڵاوە کەوتە سەر شانى تەواوى گەلەکەمان و چینى زەحمەتکێش و ستەم لێکراوى گوند نشینانى کوردستان ، نزیکەى 5000 گوند و شار و شارۆچکە سووتێنران و تەختى زەوى کران ، نزیکەى 200000 مرۆڤى کورد لە پیر و گەنج و ژن و پیاو کوژران و دیل کران و زیندە بە چاڵ و گوللە باران و بێسەر و شوێن کران ، ژێرخانى ئابورى کوردستان تێک و پێک شکێنرا ، ڕێگەکان کوێر کرانەوە ، ڕەز و باخ گڕیان تێ بەر درا ، کانیاوەکان ووشک کران ، ماڵ و سامان بە تاڵان بران ، ئافرەتان هەتک کران ، بۆ یەکەم جار لە مێژوودا لە دواى هێرۆشیما و ناکازاکییەوە کە لە لایەن ئەمریکاى بێگانەوە خاپور کران ، شارێکى کوردستانى لە لایەن دەسەڵاتدارێتییەکى ( خۆیى ) یەوە بە فاشیستى ترین شێواز ژەهر باران کرا و هەزاران کەسى تێدا شەهید و بریندار کران و بە گازى خەردەل و سیانید و گازە کوشندەکانى تر سوتێنران و سەرتاپاى هەڵەبجە خوێن و مەرگ بووە میوانى و شەهید کرا ، ئەم هێزە زەبەللاحە نائینسانى و فاشیستەى بەعس لە هەموو قۆڵێکەوە هێرشى هێنا و هێزى پێشمەرگەى سەرجەم حیزبەکانى کوردستانى لە گەڵ خۆى دا ڕاماڵى ، ئەو شکستەى بە سەر بزووتنەوەى پێشمەرگایەتى دا هات نیمچە ئاشبەتاڵێکى بە سەر هێزەکە دا هێنا ، هێزێکى شکا و لە خاکى خۆی دەرپەڕێنرا کە ئەتوانین بەم شێوەیە پۆلێنیان بکەین :

 

1 40% پاشەکشەیان کرد بۆ سەر سنورەکان و لەوێشەوە بوون بە چوار بەشەوە و هەندێکیان ملى ڕێگەى ئەوروپایان گرت و هەندێکى تریشیان چوونە ئێران بۆ خۆ ژیاندن هەندێکى زۆریشیان وەکو هێزێکى یەدەک بۆ ئاییندە لە نێو بارەگاکان دا مانەوە.

2 55% بە ناچارى و بە حوکمى دژوارى و سەختیى بار و دۆخەکە خۆیان ڕادەستى بەعس کردەوە.

3 - 2% وەکو پارتیزان ناوچە داگیر کراوەکانیان جێ نەهێشت و بە سەخت ترین شێوازى خەباتى چەکدارى پەرەیان بە تێکۆشان دا و گەلێک ژیانى مەرگەساتیان بینى لە شەهید بوون و بریندارى و گوزەرانى مەرگەساتبار.

4 2% ژێر بە ژێر خۆیان و شەرەف و ویژدانیان فرۆشتبوو و بووبوون بە سیخوڕ و جاسوس و ئەڵقە لە گوێ و جاش و کاسەلێس و خیانەتکار و خوێنى هاوسەنگەرەکانیان کردە دیارى بۆ سەر مێزى بەعسییەکان.

5 1% پەنایان وەبەر خۆ خزاندنە ناو شارەکان و دووبارە ڕێکخستنەوە و دروست کردنى شانە و هەوێنى چەکدارى نهێنى برد و بە بێ ڕادەست بوونى دوژمن و بە فەرمانى شۆڕش بە پشت بە خۆ بەستن پەرەیان بە خەبات دا.

 

ئەم دابەش بوونى هێزى پێشمەرگە بەو شێوەیە لە نێو هێزى پێشمەرگەى حیزبى شیوعى دا بۆ مانەوە لە گۆڕەپانى خەبات و چۆک دا نەدان بۆ سیاسەتى کوشت و بڕى بەعس بە جوانى پەیڕەوى لێ کرا و لەو پێناوەش دا گورزى گورچک بڕى بەرکەوت ، جگە لەو هاوڕێ قارەمانانەى بە ڕەنگاریى ئەنفالەکانیان کرد کۆمەڵێک هاوڕێى دیکەش لە دواى قۆناغى ئەنفالەکان دا مانەوە و بەردەوامییان بە خەباتى خۆیان دا ، لە بنارى کۆسرەت بە فەرماندەیى مام جوامێر مەفرەزەیەکى چوست و چالاک لە ساڵى 1989 دووچارى شەڕى دەستە و یەخە بوونەوە لە گەڵ سوپاى ڕژێم و جاشەکانى قاسمە کوێرى کۆیە و چەند هاوڕێەک شەهید و بریندار کران ، لە گەرمیانیش مەفرەزەیەکى بە جەرگ درێژەیان بە خەبات دا و لە قوڵایى ناوچەکان و ناوجەرگەى هێزەکانى دوژمن مانەوە و لە پاشان دەستى خیانەتیان پێگەییشت و ڕووبەڕووى زەبرى کوشندە بوونەوە ، مولازم جەوهەریش کە بەرپرسى سەربازى مەڵبەند بوو لە دەڤەرى شارەزوور و دەربەندیخان بە مەبەستى ڕێکخستنەوەى هاوڕێیان مابووەوە لە لایەن هەردوو تاوانبار جەمال و بەرزان - کە ئێستا لە کوردستان نیشتەجێن خیانەتى لێ کرا و بە بریندارى دەستى دوژمن کەوت و لە سێدارە درا ، هاوڕێ پۆڵا زیندانیش بە هەمان شێوەى مولازم جەوهەر دەستى خیانەتى ئاراس ناوێکى پێگەییشت و بە دیل گیرا ، ئێمەش دواى مقاوەمەتێکى زۆرى ئەنفالەکان و مانەوەمان لە ناوچەکان ڕێچکەى خەباتمان گۆڕى ، بەندە کە بەرپرسى هێزێکى ناوچەى شوانى حیزب بووم لە بنارى چیاى زینەتیر دواى لێدانى کیمیاوى و پاشەکشەى لق و مەڵبەندەکانى حیزبەکان ئێمەش بە ناچارى هێزەکەمان کشاندەوە ، شایەنى باسە لە گەرمەى پاشەکشەکان دا کە ئێمە هێشتا بە چیاى زینەتیرەوە بووین هێزێکى زۆر زۆر قارەمانى یەکێتى لە سەرى جوانەگا مابوونەوە کە سەعیدى حەمە زیاد بەرپرسیان بوو بە گیانێکى خۆڕاگرانەى ئەوتۆوە بەرگرییان لە سەنگەرەکانیان ئەکرد لە وێنەى نەبوو ، شەوانە زیاتر لە 10 هێرشى زۆر سەختى دڕندانەى نابەرامبەرى سوپاى بەعسییەکانیان بەرپەچ ئەدایەوە ، مخابن ئێستا لە کاتى نووسینى ئەم بابەتەدا بەروارى 6 ى کانونى دووەمى 2010 یە کە ئەکاتە ( جەژنى ) لە دایک بوونى سوپاى عێراقى ، ئەو سوپا فاشیستییەى لە نواندنى دڕندایەتى بۆ جینۆسایدى گەلەکەمان هیچ کەمتەرخەمی نەنواندووەو کەم وێنە بوو لە سەرکوت کردنى نەتەوەکەمان بەڵام دیارە ئەم ڕۆژە لە لایەن سەرکردایەتى سیاسى کوردەوە بەرز و پیرۆز ڕائەگیرێت بۆیە کراوە بە پشووى فەرمى دام و دەزگاکانى حکومەتى هەرێمى کوردستان ، بەم بۆنەیەوە بە گەرمى دەستى سەرجەم کارمەندانى دەزگاى کار و بارى شەهیدانى سلێمانى ئەگووشم و نێوچەوانیان ماچ ئەکەم کە ملکەچى ئەو بڕیارەى حکومەتى هەرێمى کوردستان نە بوونە و ڕەتیان کردۆتەوە و ئەم ڕۆژە بکەن بە پشوو ، دواى کشانەوەمان لە زینەتیر و یەکگرتنەوەمان لە گەڵ هێزەکانى دیکەى مەڵبەندى هەولێر لە دۆڵى بالیسان ، هێزێکمان بڕیارى مانەوەیان درا لە ناوچەکە دا بە چوساغى مام ڕەسول ، ئەوەى لە یادم مابێت پێکهاتبووین لە مام ڕەسول موحسین یاسین مولازم شوان مولازم هەژار مولازم ئەحمەد شاهین مولازم ڕابەر - مولازم چەتۆ کاوە چاوشین سیار ئاشتى جاسم خێلانى و من و و و- - - زۆر داواى لێبووردن لەوانە ئەکەم ناوەکانیانم لە یاد نەماوە و نەمنوسیوە ، ئەمانە دواى جەولەى جیاجیا لە ناوچەکانى دۆڵى بالیسان و هیران و نازەنین و بەرەکە و شەقڵاوە و دەشتى هەولێر و قەرەچوغ و بەرانەتى بڕیارى چوونە ناوشارى هەولێر وەرگیرا ، ئەم بڕیارە بێ فشار و ئارەزوومەندانە بوو ، هەندێک لەو هاوڕێیانە لە شەوێکى پڕلە ترس و ماندوو بوون خۆمان گەیاندە دەور و بەرى عەنکاوەى شارى هەولێر 1 - مولازم شوان 2 - مولازم ڕابەر 3 مولازم هەژار 4 - مولازم ئەحمەد شاهین 5 - ئاشتى 6 - کاوە چاوشین 7 - سیار 8 - من و دیسانەوە لە ناوى ئەو هاوڕێیانەى لە یادم نەماون داواى بەخشین ئەکەم ، لە قەراغى عەنکاوەش مامۆستا هۆگر هات بۆ پێشوازیمان و بە 2 سیارەى میتسیۆبیشى و سوپەرێک بەرەو شوققەیەک لە بەرامبەر هۆڵى میدیاى شارى هەولێر بردمانیان و لەوێش لە گەڵ سەعدون عەرەب و ئەبو ئەحلام و مامۆستا هۆگر دا ماینەوە ، دواى چەند ڕۆژێک کۆبوونەوەیەک ساز درا و ئەرکەکان دابەش کران و پلان بۆ چۆنێتى ئیش و کارەکانمان داڕێژرا ، دواى ماوەیەک لە بەر سەختى کارەکانمان و مەترسیى زۆر لە سەرمان بەس ئەمانە لە نێو شاردا ماینەوە 1 - مامۆستا هۆگر 2 - مولازم ئەحمەد شاهین 3 - شەهید سەعدون عەرەب 4 - سرود 5 - من ، دواى خستنە سەر سکەى کارەکانمان و دانانى بنکە لە بەغدا و کەرکوک دا ( ئەوەى من لێى ئاگادار بم ) بەردەوامیمان بە ئەرکەکانمان دا لە هەولێر و بەغدا و کەرکوک و سلێمانى جگە لە شارەکانى تر کە من ئاگادارى کارەکانیان نەبووم ، بەندە بەرپرسیارێتى لیژنەى ناوەندى هەولێرم پێ سپێردرا لە گەڵ بەرپرسیارێتى هەندێک هێڵى ڕێکخستن لە بنەسڵاوە و دارەتوو پاشان بەرپرسیارێتى هێڵێکى ڕێکخستنى کەرکوکیشم لە ئەستۆ گرت .

لێرە و لەوێ ڕێکخستنەکانمان بەر زەبرى دوژمن ئەکەوتن ، لە شەقڵاوە هێڵێکى ڕێکخستنمان ئاشکرا بوو و زۆربەیان گیران ، لە شارەکانى دیکەش دا ئەم کارەساتانە دووبارە ئەبوونەوە ، بەڵام ئەمانە لە وورەمانیان کەم نەئەکردەوە ، بۆیە شیلگیرانە تر کارەکانمان ڕا ئەپەڕاند ، کاتێک بەرپرسى لیژنەى قەزاى هەولێر بووم زانیارییان پێم گەیاند کە لە باخچەى ساوایان و قوتابخانە سەرەتاییەکان دا لە هەولێر ئامادەباشى ئەکرێت و مناڵان فێرى سروود و گۆرانى و سەماو هەڵپەڕکێ ئەکەن تا ئەگەر بابە سەددام هات چۆن پێشوازى لێ بکەن ، لیژنەى قەزاى هەولێر بریتى بوون لە هاوڕێ ئامانج و 2 هاوڕێى دیکە ( بەڕاستى زاکیرەم شەرمەزارى دیوانى هاوخەباتى ئەو هاوڕێیانەم ئەکات کە ناویانم لە یاد نەماوە ) ، ئەو 3 هاوڕێیەى لیژنەکە منیان شەرمندەى بەرامبەر ئازایەتى و بوێرى و نەترسى و خۆڕاگرى و قوربانیدەرى و لێهاتوویى و ئامادەباشى بۆ هەر کارێکى شۆڕشگێڕانەى خۆیان کردبوو ، هێندە قارەمان بوون بەڕاستى شیوعییەکى مەبدەئى و ڕەسەن بوون و پێم وانیە ئێستا لە ناو حیزبى شیوعى دا جێگەیان ببێتەوە ، ئەم هاوڕێیانە زانیارییان لە مەڕ گریمانەى هاتنى سەدام بۆ هەولێر کۆ کردبووەوە ، لە کۆبوونەوەى خۆمان دا باسى لێوە کرا و گفت و گۆى جدى لە بارەوە کرا بۆ ئەوەى یەدەکى خۆمان دابنێین و ئەگەر هات و سەدام ئەو هەنگاوەى نا و دواى ئەو هەموو کارەساتەى بە سەر گەلەکەمانى دا هێنا بوو ئێمە چى بکەین باشە ؟

لە نیوەى یەکەمى مانگى شوباتى ساڵى 1990 دا ، دواى تاوتوێ کردنى جدیمان بۆ ئەو پرۆژە بەرنامە ئامادەباشییەى بۆ باخچەى ساوایان و قوتابخانە سەرەتاییەکان لە لایەن دەزگاى بەعسییەکانەوە داڕێژرا بوو بۆ چۆنێتى پێشوازیى لە بابە سەدام - ، ئێمە لە ڕێکخستنى هەولێر بەو بڕوایە گەییشتین کە بیرۆکەى هاتنى سەدام و سەردانە چاوەڕوان نەکراوەکانى لە ئارادایە بەڵام کەى و بۆ کوێ ؟ ! پێمان وا بوو بۆنەیەکى ئەوتۆ لە مانگى شوبات دا نیە هاندەر بێت بۆ سەرۆکى خوێنمژى سەدام تا ڕوو بکاتە کوردستانێکى وێران و گەلێکى پەڕاگەندە ، جگە لە 8 ى شوبات ئەو ڕۆژە ڕەشەى بەعسییەکان لە ساڵى 1963دا هەستان بە کودەتایەکى شووم و حوکمى عەبدولکەریم قاسمى نیشتمانپەروەریان شەڵاڵى خوێن کرد و خۆیان جڵەوى حوکمڕانێتى عێراقیان گرتە دەست و قەتڵ و عامى گەلانى عێراقیان کرد بەڵا م ئەو ڕۆژەش بە سەر چوو بوو چونکە لە ناو 10 ڕۆژى دووەمى مانگەکە دا بووین ، قەناعەتى ئەوەمان لە لا دروست بوو کە ئەم ئادەباشییە ئەکرێت ڕێگە خۆشکەر بێت بۆ مانگى ئازار کە مانگێکى پڕ لە خۆشى و ناخۆشى ، سەرکەوتن و شکستە بۆ گەلى کورد بەڵام ئەگەر سەردانى سەرۆکى دیکتاتۆر ئەنجام بدرێت ئایا چ ڕۆژێک دیارى ئەکرێت ؟ بێگومان کۆى بۆچوونەکان لە سەر دەست نیشان کردنى 2 بۆنە ( 11 ى ئازار و نەورۆز ) جەم بوو بوو بەڵام دوایى گریمانەى نەورۆز چانسى زیاترى لامان پەیدا کرد ، ئەمە لێمان نەبوو بە گرێ کوێرەیەکى نەکراوە کە دوا تر دێمە باس کردنى بۆ ؟ بەڵام ئایا ئەگەر لەو مانگە دا سەردانەکە ئەنجام بدرێت سەدام ڕوو لە کوێ ئەکات و کام جێگە و کام شارى کوردستان هەڵ ئەبژێرێت ؟ ! گریمانەى هەولێرى پایتەختى هاوینەى سەدام لە هەمووان بەهێز تر بوو ، ڕۆژ و شوێن و کات هیچ ڕێگرییەک نەبوون لە هەمبەر ئەو قەناعەتەى لە لامان دروست بوو بوو لەوەى سەدام نیازى سەردانى هەیە ، هەموومان کۆک بووین لە سەر ئەوەى یەدەکى خۆمان بخەین و پلانێک بۆ ئەگەرەکان دابڕێژین .

ئەبێت قورسایى بیرکردنەوەمان بە قوڵایى خۆ ئامادە کردنێک دا ببەین بەو ئاراستەیەى هەوڵى تیرۆرى گەورەترین دیکتاتۆرى سەردەم بدرێت لە سەر دەستى کۆمەڵێک لاوى شیوعى ، پێویستە هەوڵەکانمان چڕ بکەینەوە بۆ ئەوەى خانوویەک بە کرێیەکى چەشاوى مغری بە کرێ بگرین بەڵام ئەبێت لە دەور و بەرى بینایەى پارێزگاى هەولێر بێت کە سەرنج ڕاکێش ترین جێگە بوو بە لامانەوە و لەوانە بوو سەدام بۆى بچێت لە هاتنى دا بۆ هەولێر ، بەم ئاراستەیە بیرمان ئەکردەوە و لەو خانووەى بە کرێى ئەگرین مەفرەزەیەک پێشمەرگەى پڕ چەک بە ئار بى جى و بى کەى سى و کڵاشنکۆف و ڕاگەیاندنێکى ئامادە و چاپ کراو کە چالاکییەکە و سەرچاوەکەى بۆ جەماوەر وەکو بەیانێک بە ناوى حیزبى شیوعییەوە بە هەزاران کۆپى بۆ بڵاو کردنەوەى لە کاتى بە جێ گەیاندنى چالاکییەکە دا لە گەڵ خۆمان دا حەشار بدەین ، ئەمە خەیاڵێکى شۆڕشگێڕانە بوو ، سەدامیش نەکوژرێت و دەرباز بێت ئەوا لووت شکاندنێکى گەورە ئەبێت بۆ ڕژێمى بەعس و هەڵایەکى ڕاگەیاندنى جیهانى دروست ئەبێت و ئەبێتە هۆى بەرز کردنەوەى وورەى جەماوەر و پشتیوانییەکى مەعنەوى مەزن بۆ حیزبى شیوعى هەر چەندە بڕوامان وا بوو لە 90% کارەکە سەرکەوتوو ئەبێت چونکە پێمان وا بوو لە کاتى تەقە کردن دا جاشە گوند سوتاو و کەس و کار ئەنفال کراوەکانیش ئەبنە پاڵپشت بۆمان ، کاتێک لە کۆبوونەوە دا باسى لێوە کرا وەکو پێشنیارێکى گاڵتە جاڕى پێشوازى لێ کرا ، ئەوەى لە خەیاڵم دا بێت مولازم ئەحمەد شاهین هەڵوێستێکى جوامێرانەى نواند و مامۆستا هۆگر کە ئەندامى سەرکردایەتى و بەرپرسى هەموومان بوو فشەى بە مەسەلەکە ئەهات و شەهید سەعدون عەرەبیش کە لە شاخ دا بە قارەمان ناسرا بوو بە داخەوە لە نێو شار و خەباتى نهێنى دا بێ مامۆستا هۆگر پەنجەى لە ئاو نە ئەخست و گوێ ڕایەڵیى ئەو بۆ هۆگر ئەندازەى خۆى تێپەڕاندبوو بۆیە ئەویش هەمان قاقاى ئیستیفزازى و گاڵتە جاڕى کردە پاشکۆى گاڵتە جاڕییەکانى هۆگر و منیش وەکو خەتابارێک نەمتوانى داکۆکى لە بۆچوونەکەم بکەم و چەشنى هەرزەکارێکى بێ ئەزمون دانەجیڕە و توڕەبوونم کردە وەڵام ، شایەنى باسە لەو سەر و بەندە دا هۆگر کە بەرپرسى هێڵێکى فراوانى ڕێکخستنەکانى هەولێر و سلێمانى و موسڵ و بەغاش بوو غەزەبى ئەو غەزەبى خوا بوو و چارەنوسیشمان بە غەزەبى ئەوەوە بەند بوو ، ناوبراو کە ئەندامى سەرکردایەتى بوو لە گەڵ بەرپرسى هێڵێکى دیکەى ڕێکخستن کە ئەویش ئەندامى سەرکردایەتى بوو بە ناوى ( ئەبو عەلى و حەمە شەریف ) کە هەر جارەى بە ناوێک ناوى ئەهات ، ململانێیەکى نا شەریف و دوور لە بەهاى شیوعییەت لە نێوانیان دا هەبوو نازانم ئەم ڕق و کینەیەیان لە چییەوە سەرچاوەى گرتبوو ؟ !


ئەم کەین و بەینى پلان دانانەى تیرۆر کردنى سەدام هێشتا کۆتایى پێ نەهاتبوو ، من بە کارى حیزبى چووم بۆ کەرکوک و دەستى خیانەت دوو مەفرەزەى ئیستیخبارات لە دوو سەیارەى جیا دا گەیاندە سەرم و دواى بریندار بوونێکى سەخت بە دیلى کەوتمە دەستیان ، بۆ مێژوو ئەیڵێم و لێشى پەشیمان نیم و بە ئەرکێکى شۆڕشگێڕیم ئەزانى ئیعتیراف لە سەر هەردوو ئەندامەکەى سەرکردایەتى هۆگر و ئەبو عەلى بکەم بۆ ئەوەى ڕیزەکانى حیزب لە دوو کەسى موریدانى عەزیزم - خرۆتشۆفیزم پاک بکەمەوە بەڵام لە بەر ئەوەى دڵنیا نەبووم لێیان لەوەى بەرگەى ئەشکەنجە ئەگرن یان نا و لە دواى خۆیانەوە کۆمەڵێک موریدى حیزبى شیوعى خۆم ئاسا پێوە ناکەن ؟ ! بۆیە دانم بە خۆم دا گرت و دەسبەردارى ئەو ئەرکە پیرۆزە بووم ، ئەگینا ئەگەر بمزانیبایە لە دواى ئەو دووانەوە کەسى تر پێوە ناکرێت دوودڵ نەبووم لە بڕیارەکەم ئەگەر هەزار ساڵ بە خیانەت ناوم بهاتایە ، ئەو کاتەى لە ژێر چاودێرى ئیستیخبارات دا لە خەستەخانەى عەسکەرى بووم بۆ چارەسەر کردن و سوود لێ وەر گرتنم هەواڵم بیست کە سەدام حوسێن لە ڕۆژى نەورۆز دا سەردانى بینایەى پارێزگاى هەولێرى کردووە و ڕیسەکەى ئێمەش نەک لە لایەن سەرانى ڕژێمەوە بەڵکە لە لایەن سەرانى حیزبى شیوعییەوە کرایەوە بە خورى کە ئێستا - بەڕێز - یان لە ئەوروپان ئێمەش لە کوردستان لە حیزبەکە دەرکراین .
 


07701309524

Hewarash1@yahoo.com